Tagarchief: kranten

Ethiopië in de Nederlandse Media

nd

Mona Keijzer nd.nl/columns

Verontrustend

Vorige week dinsdagochtend landde ik rond kwart voor tien op Schiphol. Samen met zeven collega-Kamerleden van andere politieke partijen was ik een aantal dagen naar Ethiopië geweest voor een werkbezoek in het kader van het migratievraagstuk. In de hoofdstad Addis Abeba spraken wij met verschillende deskundigen en overheidsfunctionarissen. Twee dagen zijn wij in het noorden van Ethiopië geweest. Wij bezochten vluchtelingenkampen en registratiekampen en spraken met medewerkers van de UNHCR. Een vriendin van mij vroeg na thuiskomst de indrukken in één woord te omschrijven. Natuurlijk doe je een land en een volk dan tekort. Zeker een land als Ethiopië. Een mooi land met een prachtige natuur en een mooi, trots volk. Maar toch: één woord. Het woord dat gelijk bij mij op kwam was ‘verontrustend’.

voor verbetering vatbaar

Ethiopië heeft nu een kleine honderd miljoen inwoners. De komende 25 jaar groeit dit aantal naar ongeveer tweehonderd miljoen. Een vergelijkbare groei geldt voor het hele Afrikaanse continent. En dat terwijl er nu al onvoldoende drinkwater, eten en werk is. Ethiopië is het meest rustige land in de Hoorn van Afrika, die voor de rest gevormd wordt door landen in burgeroorlog of andere vormen van ernstig geweld, zoals Sudan, Zuid-Sudan, Somalië en Eritrea. Die landen zijn verantwoordelijk voor het op gang brengen van grote vluchtelingenstromen. In Ethiopië zelf is het ook in toenemende mate politiek onrustig na het overlijden van de vorige premier. De mensenrechtensituatie is er voor verbetering vatbaar om het maar eens rustig uit te drukken. Het land zegt een democratie te zijn en het klopt dat er verkiezingen plaatsvinden. Maar in het parlement vind je uitsluitend regeringspartijen. Waar is de oppositie? Verontrustende situatie dus. Want als ook in de voorheen stabiele regio’s de onrust toeneemt, houd je in Europa je hart vast wanneer die miljoenen mensen gaan migreren naar andere delen van de wereld. Het is fictie om te denken dat de manier waarop wij vluchtelingen altijd hebben opgevangen door kan gaan als dit scenario werkelijkheid wordt.

Het is evenzo fictie om te denken dat we zonder ontwikkelingssamenwerking kunnen. Niet alleen vanwege principiële redenen (niemand leeft voor zichzelf alleen), maar ook om praktische redenen. De huisvesting van vluchtelingen in Ethiopië ziet er naar Afrikaanse standaarden goed uit. Dit is grotendeels op het conto te schrijven van de betrokken non-gouvernementele organisaties. Gefinancierd vanuit het Westen leveren ze daar een knap staaltje werk. Sterker nog: er was weinig verschil te zien tussen de manier waarop vluchtelingen gehuisvest zijn en hoe de lokale bevolking gehuisvest is. Desondanks wisten mijn Nederlandse ogen niet wat ze zagen. Als je ziet hoe mensen daar leven, word je maar weer eens met je neus op de feiten gedrukt hoe goed we het in Europa allemaal regelen.

niet te gedetailleerd

Mij werd in Ethiopië ook duidelijk dat er ook daar spanningen zijn tussen de autochtone bevolking en de vluchtelingen. De vluchtelingenorganisaties beseffen dat goed. Wanneer er een waterput gegraven werd in een vluchtelingenkamp werd er ook één gegraven in het nabijgelegen dorp. Onderwijs wordt niet alleen voor de vluchtelingenkinderen geregeld, maar ook voor de dorpskinderen. Ik realiseerde me dat Kamerleden zich niet al te gedetailleerd moeten bemoeien met de vraag hoe ontwikkelingsgeld besteed moet worden.

Verontrustend dus. Dat wat ik al wist met mijn hoofd, voelde en zag ik nu ook. Europa en Nederland moeten blijven inzetten op hulp. Het Afrikaanse continent wordt er niet beter van als de meeste mensen, waaronder altijd de slimsten en de sterksten, als ultieme doel hebben om te verhuizen naar de andere kant van de Middellandse Zee. Het zou niet alleen een braindrain betekenen voor de landen van herkomst, maar tegelijkertijd ook tot grote problemen in West-Europa leiden. Met uiteindelijk groot verlies aan beide kanten.

http://www.nd.nl/nieuws/columns/mijn-bezoek-aan-ethiopie-laat-zich-met-een-woord.2272948.lynkx

Ethiopië in Nederlands nieuws

uit Trouw, Dinsdag 6 september 2016

Bondgenoot VS: Ernstige zorgen over Ethiopië

protesten | Burgers waarschuwen voor een ‘stille genocide’. De VS en de Afrikaanse Unie berispen Ethiopië over het geweld.

VAN ONZE REDACTIE BUITENLAND

Als je belangrijkste bondgenoot – toevallig ook de machtigste natie ter wereld – openlijk kritiek op je uit, moet er wel iets ernstigs aan de hand zijn. De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Samantha Power, zei dat de Verenigde Staten ‘ernstige zorgen’ heeft over het ‘buitensporige geweld’ van de Ethiopische overheid tegen demonstranten.

Power verwijst naar de manier waarop de autoriteiten de aanhoudende protesten tegen etnische onderdrukking in verschillende etnische regio’s neerslaat. Volgens mensenrechtenorganisaties heeft dat tot nu toe aan zo’n vijfhonderd mensen het leven gekost.

De protesten begonnen bijna een jaar geleden bij de Oromo’s, de grootste bevolkingsgroep van het land met een gebied dat de hoofdstad Addis Abebba omsluit. Zij strijden tegen structurele onderdrukking en uitbreidingsplannen van de federale overheid richting hun gebied. Die massale demonstraties zijn sinds enkele maanden overgeslagen op de op één na grootste etnische groep uit het noorden van het land, de Amhara’s. Ook zij demonstreren tegen gewelddadige annexatie van hun grondgebied door de overheid, die het land heeft ingedeeld in etnische regio’s.

De demonstraties zijn uniek in omvang en langdurigheid in het militaristische Ethiopië. Dat de twee grootste bevolkingsgroepen, samen goed voor zo’n 65 procent van de totale bevolking, in solidariteit hun rechten opeisen, is helemaal uitzonderlijk en ook reden voor hard optreden door de ordetroepen, met veel arrestaties en doden als gevolg. Ook is het staatsinternet meerdere malen op zwart gezet.

Dat weerhoudt nieuwssites van de oppositie en activisten in het buitenland niet van vergaande waarschuwingen. Sinds kort is de hashtag #AmharaGenocide trending op Twitter. De Amhara zeggen al enkele jaren dat de overheid, die gedomineerd wordt door mensen uit de Tigray-minderheid van zo’n 6 procent, hen willen uitroeien. Er wordt zelfs melding gedaan van een ‘stille genocide’; zo’n 2,5 miljoen Amhara’s zouden volgens activisten uit de volkstelling ‘verdwenen’ zijn sinds de huidige regering in 1991 de marxistische junta verdreef.

“Hoewel de regering wreed optreedt, is de term genocide misplaatst”, laat een anonieme Ethiopische diplomaat weten vanuit Addis Abeba, waar de spanningen ook dagelijks te voelen zijn. “De grieven van de demonstranten zijn desalniettemin gelegitimeerd. 25 jaar onderdrukt worden door een minderheid die de politiek, het leger en de economie beheerst, heeft tot deze ongekende protesten geleid. ”

Ongekend is ook de kritiek vanuit Washington, dat Addis Abeba graag paait in ruil voor militaire slagkracht in de strijd tegen terreur in Somalië. Powers deed haar uitspraak vanuit Zuid-Soedan, waar ze met een delegatie van de VN-Veiligheidsraad was. Gisteren verplaatsten ze zich naar Addis Abeba voor gesprekken met beambten van de Afrikaanse Unie (AU), waarvan het hoofdkantoor in de Ethiopische hoofdstad zetelt. Ook vanuit de AU klinkt nu pas werkelijke kritiek op gastheer Ethiopië. “Maar ik vrees dat het niet direct tot actie zal leiden”, stelt de diplomaat. “De geopolitieke belangen gaan boven die van de Ethiopische bevolking.”

De naam van de diplomaat is ter redactie bekend.

artikel-trouw

Photo: protesterende Ethiopiërs in Zuid-Afrika.

Elbert Dijkgraaf nd.nl/columns

Het nut van hulp

Twee weken geleden bracht ik met een van de fractiemedewerkers en de hulporganisatie Woord en Daad een bezoek aan Ethiopië. We bezochten onder andere kleine boeren. De bekende beelden bleken werkelijkheid. Hutjes met lekkende daken, een stal van klei met een enkele koe, kinderen nieuwsgierig kijkend naar die rare blanke mensen. Treffend om te zien hoe een beetje hulp een wereld van verschil kan maken. Wat Nederlands krachtvoer zorgde voor een stijging van de melkproductie met 60 procent. Een boer die erin slaagde betere, Nederlandse, koeien aan te schaffen had aan drie koeien genoeg om zijn zoon van tien eindelijk naar school te kunnen laten gaan. Dankzij een melkcollectiepunt van Woord en Daad en een Nederlands verwerkingsbedrijf dat bereid was de melk op te halen en te vermarkten. Hulp in de praktijk!

goede voorbeelden

Er wordt veel gemopperd over de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking. Maar er zijn ook veel goede voorbeelden waaruit blijkt dat daadwerkelijke hulp voor mensen ter plekke het verschil maakt tussen honger en een goede boterham. Tussen kinderen op laten groeien voor een moeizaam leven tot kinderen een kans geven op onderwijs en een betere toekomst. Wie het Bijbelse gebod te zorgen voor de armen serieus neemt, kijkt liever naar de goede voorbeelden. Dan weet je je opnieuw gemotiveerd er vol voor te gaan. Wat overigens onverlet laat dat we kritisch mogen kijken naar beleid dat niet deugt. Maar dan trekken we niet de conclusie dat we maar beter kunnen stoppen met ontwikkelingssamenwerking. Nee, dan leren we van fouten en gaan we er met hernieuwde energie tegenaan.

Het bezoek confronteert je natuurlijk ook met je westerse rijkdom. Op de terugweg van deze boeren gingen we lunchen aan de kant van de weg. Iets verderop stonden vier vrouwen gebogen over het veld. Ze waren met wat krom gereedschap de aarde aan het bewerken. Oma, dochter en twee kleindochters. Vrouwen die een zwaar leven hebben. In de brandende zon werken voor het dagelijks brood. Ons brood kwam vanzelf uit de bus. Zakken vol. Belegde broodjes, chips, fruit. Dan denk je: waaraan hebben wij dit verdiend?

De lunch, door ons hotel verzorgd, was naar westerse maatstaven. We hadden dus over. Toen iedereen gegeten had, verzamelde ik wat over was en bracht het naar de vier vrouwen. Een wel heel makkelijke daad van naastenliefde. Moeite kostte het niet. Maar iets beters kon ik ook niet verzinnen. In ieder geval werd het met gejuich ontvangen. Alleen die chips vonden ze wel erg raar.

Op zo’n moment vraag ik mezelf wel af wat ik daar eigenlijk doe. Had ik niet beter thuis kunnen blijven en het uitgegeven geld voor reis en verblijf kunnen schenken voor de aanschaf van koeien voor boeren in Ethiopië? Een primair gevoel dat bij je opkomt. Toch denk ik in dit geval dat onze reis zinvol is geweest. Dat we door de lessen die we trokken hopelijk nog veel meer mensen kunnen bereiken die het hard nodig hebben. Maar ergens blijft het schrijnen. Waarom hebben wij zoveel en zij zo weinig? Kunnen we niet meer doen om hen ook meer kansen te geven?

christen en PVV

De verkiezingsprogramma’s komen er weer aan. De PVV heeft al aangegeven het hele budget van ontwikkelingssamenwerking weg te bezuinigen. Alleen al dit programmapunt is voldoende reden voor een christen om niet eens te overwegen om die partij te steunen. En dan zwijg ik nog maar over thema’s als bescherming van het leven, of de zondag. Hulp aan hen die arm en behoeftig zijn, is een ronduit Bijbelse opdracht. Daarbij gaat het niet eens zozeer om geld. De portemonnee trekken is het makkelijkste wat er is. Uiteindelijk telt niet hoeveel geld we besteden, maar welke effecten we bereiken. En dan moeten we blijven leren van fouten. Bereid zijn in de spiegel te kijken en eigen ongelijk te erkennen. Uiteindelijk moet het gaan om die arme boer in zijn tochtige hut. Dan is het zelfs een voorrecht als we hem en zijn gezin de helpende hand kunnen bieden. In woord en daad.

Elbert Dijkgraaf nd.nl/columns