Tagarchief: Trouw

Ethiopië in Nederlands nieuws

uit Trouw, Dinsdag 6 september 2016

Bondgenoot VS: Ernstige zorgen over Ethiopië

protesten | Burgers waarschuwen voor een ‘stille genocide’. De VS en de Afrikaanse Unie berispen Ethiopië over het geweld.

VAN ONZE REDACTIE BUITENLAND

Als je belangrijkste bondgenoot – toevallig ook de machtigste natie ter wereld – openlijk kritiek op je uit, moet er wel iets ernstigs aan de hand zijn. De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Samantha Power, zei dat de Verenigde Staten ‘ernstige zorgen’ heeft over het ‘buitensporige geweld’ van de Ethiopische overheid tegen demonstranten.

Power verwijst naar de manier waarop de autoriteiten de aanhoudende protesten tegen etnische onderdrukking in verschillende etnische regio’s neerslaat. Volgens mensenrechtenorganisaties heeft dat tot nu toe aan zo’n vijfhonderd mensen het leven gekost.

De protesten begonnen bijna een jaar geleden bij de Oromo’s, de grootste bevolkingsgroep van het land met een gebied dat de hoofdstad Addis Abebba omsluit. Zij strijden tegen structurele onderdrukking en uitbreidingsplannen van de federale overheid richting hun gebied. Die massale demonstraties zijn sinds enkele maanden overgeslagen op de op één na grootste etnische groep uit het noorden van het land, de Amhara’s. Ook zij demonstreren tegen gewelddadige annexatie van hun grondgebied door de overheid, die het land heeft ingedeeld in etnische regio’s.

De demonstraties zijn uniek in omvang en langdurigheid in het militaristische Ethiopië. Dat de twee grootste bevolkingsgroepen, samen goed voor zo’n 65 procent van de totale bevolking, in solidariteit hun rechten opeisen, is helemaal uitzonderlijk en ook reden voor hard optreden door de ordetroepen, met veel arrestaties en doden als gevolg. Ook is het staatsinternet meerdere malen op zwart gezet.

Dat weerhoudt nieuwssites van de oppositie en activisten in het buitenland niet van vergaande waarschuwingen. Sinds kort is de hashtag #AmharaGenocide trending op Twitter. De Amhara zeggen al enkele jaren dat de overheid, die gedomineerd wordt door mensen uit de Tigray-minderheid van zo’n 6 procent, hen willen uitroeien. Er wordt zelfs melding gedaan van een ‘stille genocide’; zo’n 2,5 miljoen Amhara’s zouden volgens activisten uit de volkstelling ‘verdwenen’ zijn sinds de huidige regering in 1991 de marxistische junta verdreef.

“Hoewel de regering wreed optreedt, is de term genocide misplaatst”, laat een anonieme Ethiopische diplomaat weten vanuit Addis Abeba, waar de spanningen ook dagelijks te voelen zijn. “De grieven van de demonstranten zijn desalniettemin gelegitimeerd. 25 jaar onderdrukt worden door een minderheid die de politiek, het leger en de economie beheerst, heeft tot deze ongekende protesten geleid. ”

Ongekend is ook de kritiek vanuit Washington, dat Addis Abeba graag paait in ruil voor militaire slagkracht in de strijd tegen terreur in Somalië. Powers deed haar uitspraak vanuit Zuid-Soedan, waar ze met een delegatie van de VN-Veiligheidsraad was. Gisteren verplaatsten ze zich naar Addis Abeba voor gesprekken met beambten van de Afrikaanse Unie (AU), waarvan het hoofdkantoor in de Ethiopische hoofdstad zetelt. Ook vanuit de AU klinkt nu pas werkelijke kritiek op gastheer Ethiopië. “Maar ik vrees dat het niet direct tot actie zal leiden”, stelt de diplomaat. “De geopolitieke belangen gaan boven die van de Ethiopische bevolking.”

De naam van de diplomaat is ter redactie bekend.

artikel-trouw

Photo: protesterende Ethiopiërs in Zuid-Afrika.

Elbert Dijkgraaf nd.nl/columns

Het nut van hulp

Twee weken geleden bracht ik met een van de fractiemedewerkers en de hulporganisatie Woord en Daad een bezoek aan Ethiopië. We bezochten onder andere kleine boeren. De bekende beelden bleken werkelijkheid. Hutjes met lekkende daken, een stal van klei met een enkele koe, kinderen nieuwsgierig kijkend naar die rare blanke mensen. Treffend om te zien hoe een beetje hulp een wereld van verschil kan maken. Wat Nederlands krachtvoer zorgde voor een stijging van de melkproductie met 60 procent. Een boer die erin slaagde betere, Nederlandse, koeien aan te schaffen had aan drie koeien genoeg om zijn zoon van tien eindelijk naar school te kunnen laten gaan. Dankzij een melkcollectiepunt van Woord en Daad en een Nederlands verwerkingsbedrijf dat bereid was de melk op te halen en te vermarkten. Hulp in de praktijk!

goede voorbeelden

Er wordt veel gemopperd over de effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking. Maar er zijn ook veel goede voorbeelden waaruit blijkt dat daadwerkelijke hulp voor mensen ter plekke het verschil maakt tussen honger en een goede boterham. Tussen kinderen op laten groeien voor een moeizaam leven tot kinderen een kans geven op onderwijs en een betere toekomst. Wie het Bijbelse gebod te zorgen voor de armen serieus neemt, kijkt liever naar de goede voorbeelden. Dan weet je je opnieuw gemotiveerd er vol voor te gaan. Wat overigens onverlet laat dat we kritisch mogen kijken naar beleid dat niet deugt. Maar dan trekken we niet de conclusie dat we maar beter kunnen stoppen met ontwikkelingssamenwerking. Nee, dan leren we van fouten en gaan we er met hernieuwde energie tegenaan.

Het bezoek confronteert je natuurlijk ook met je westerse rijkdom. Op de terugweg van deze boeren gingen we lunchen aan de kant van de weg. Iets verderop stonden vier vrouwen gebogen over het veld. Ze waren met wat krom gereedschap de aarde aan het bewerken. Oma, dochter en twee kleindochters. Vrouwen die een zwaar leven hebben. In de brandende zon werken voor het dagelijks brood. Ons brood kwam vanzelf uit de bus. Zakken vol. Belegde broodjes, chips, fruit. Dan denk je: waaraan hebben wij dit verdiend?

De lunch, door ons hotel verzorgd, was naar westerse maatstaven. We hadden dus over. Toen iedereen gegeten had, verzamelde ik wat over was en bracht het naar de vier vrouwen. Een wel heel makkelijke daad van naastenliefde. Moeite kostte het niet. Maar iets beters kon ik ook niet verzinnen. In ieder geval werd het met gejuich ontvangen. Alleen die chips vonden ze wel erg raar.

Op zo’n moment vraag ik mezelf wel af wat ik daar eigenlijk doe. Had ik niet beter thuis kunnen blijven en het uitgegeven geld voor reis en verblijf kunnen schenken voor de aanschaf van koeien voor boeren in Ethiopië? Een primair gevoel dat bij je opkomt. Toch denk ik in dit geval dat onze reis zinvol is geweest. Dat we door de lessen die we trokken hopelijk nog veel meer mensen kunnen bereiken die het hard nodig hebben. Maar ergens blijft het schrijnen. Waarom hebben wij zoveel en zij zo weinig? Kunnen we niet meer doen om hen ook meer kansen te geven?

christen en PVV

De verkiezingsprogramma’s komen er weer aan. De PVV heeft al aangegeven het hele budget van ontwikkelingssamenwerking weg te bezuinigen. Alleen al dit programmapunt is voldoende reden voor een christen om niet eens te overwegen om die partij te steunen. En dan zwijg ik nog maar over thema’s als bescherming van het leven, of de zondag. Hulp aan hen die arm en behoeftig zijn, is een ronduit Bijbelse opdracht. Daarbij gaat het niet eens zozeer om geld. De portemonnee trekken is het makkelijkste wat er is. Uiteindelijk telt niet hoeveel geld we besteden, maar welke effecten we bereiken. En dan moeten we blijven leren van fouten. Bereid zijn in de spiegel te kijken en eigen ongelijk te erkennen. Uiteindelijk moet het gaan om die arme boer in zijn tochtige hut. Dan is het zelfs een voorrecht als we hem en zijn gezin de helpende hand kunnen bieden. In woord en daad.

Elbert Dijkgraaf nd.nl/columns